Na badaniu technicznym diagnosta sprawdza nie tylko, czy światła działają. Weryfikuje także ich barwę, liczbę, rozmieszczenie, homologację, ustawienie wiązki, natężenie oraz ryzyko oślepiania innych kierowców. Najważniejsze są trzy obszary: legalność wyposażenia, sprawność działania i geometria światła.
Co tak naprawdę sprawdza diagnosta w światłach?
Kontrola oświetlenia na Stacji Kontroli Pojazdów ma potwierdzić, że reflektory prawidłowo oświetlają drogę, a jednocześnie nie kierują zbyt dużej ilości światła w stronę osób jadących z przeciwka. Dotyczy to przede wszystkim granicy światłocienia, czyli linii oddzielającej obszar oświetlony od nieoświetlonego.
Diagnosta ocenia również, czy zastosowane lampy i źródła światła są dopuszczone do użycia w danym reflektorze. Sama wymiana żarówki na mocniejszą albo montaż zamiennika LED nie gwarantuje zgodności z wymaganiami. Liczy się homologacja całego rozwiązania oraz jego wpływ na rozkład wiązki.
Jak przebiega kontrola świateł na SKP?
Pierwsza część badania ma charakter wizualny. Diagnosta sprawdza elementy, które można ocenić bez pomiaru przyrządem:
- Liczbę i rodzaj zamontowanych świateł.
- Barwę emitowanego światła oraz prawidłowe rozmieszczenie lamp.
- Stan kloszy, odbłyśników, obudów i mocowań.
- Widoczne pęknięcia, rozszczelnienia, zmatowienie oraz zabrudzenia ograniczające przepuszczalność światła.
- Działanie świateł mijania, drogowych, pozycyjnych, kierunkowskazów, hamowania, cofania, przeciwmgłowych i oświetlenia tablicy rejestracyjnej.
Następnie diagnosta używa przyrządu kontrolno-pomiarowego. Urządzenie odwzorowuje na swoim ekranie obraz wiązki odpowiadający pomiarowi z odległości 10 m. Jedna działka skali odpowiada 1 cm na takim ekranie. Dzięki temu można precyzyjnie ocenić ustawienie reflektora w pionie i poziomie.
W przypadku świateł mijania kontroluje się położenie granicy światłocienia, jej część poziomą i ukośną oraz wykonuje próbę oślepienia. Pomiar nie powinien wykazać natężenia większego niż 1 lx w punkcie odpowiadającym położeniu oczu kierowcy nadjeżdżającego pojazdu.
Dla świateł drogowych sprawdza się położenie środka plamy świetlnej oraz światłość. Jej minimalna wartość wynosi 30 000 cd. Wymagania dotyczą też zasięgu oświetlenia. Światła drogowe powinny oświetlać drogę co najmniej 100 m przed samochodem, a mijania co najmniej 40 m, z asymetrycznym rozkładem wiązki na prawą stronę.
Jakie odchylenia ustawienia świateł są dopuszczalne?
Pomiar przyrządem nie oznacza, że każda minimalna różnica od położenia środkowego kończy się wynikiem negatywnym. Dopuszczalne zakresy odchylenia dla podstawowych rodzajów świateł przedstawiają się następująco:
| Typ światła | Odchylenie pionowe | Odchylenie poziome |
|---|---|---|
| Światła mijania | 3 cm w górę i 5 cm w dół | 5 cm w lewo i 20 cm w prawo |
| Światła drogowe | 5 cm w górę lub w dół | 20 cm w lewo lub w prawo |
| Przeliczenie skali przyrządu | 1 działka = 1 cm | 1 działka = 1 cm |
Dokładne ustawienie zależy także od konstrukcji reflektora i danych producenta. Szczególne znaczenie ma oznaczenie wymaganej wartości pochylenia dla świateł mijania. Dlatego wynik domowego pomiaru na ścianie może służyć tylko jako wstępna orientacja, a nie jako zamiennik kontroli na SKP.
Jak przygotować samochód do badania świateł?
Aby pomiar był miarodajny, samochód powinien stać na równej, poziomej nawierzchni, a jego ustawienie musi odpowiadać warunkom przewidzianym przez producenta. Przed wizytą wykonaj następujące czynności:
- Sprawdź i wyrównaj ciśnienie we wszystkich oponach zgodnie z zaleceniami producenta.
- Oczyść klosze reflektorów z brudu, błota i osadu ograniczającego przepuszczalność światła.
- Ustaw ręczny korektor wysokości w położeniu przewidzianym dla aktualnego obciążenia pojazdu.
- Usuń z samochodu zbędny ładunek i przygotuj obciążenie zgodnie z instrukcją producenta, jeśli wymaga tego procedura dla danego modelu.
- Sprawdź działanie wszystkich źródeł światła oraz zgodność zamontowanych żarówek lub modułów z reflektorami.
Uwaga diagnostyczna: kontrola na pionowej ścianie pozwala zauważyć zbyt wysoką lub przesuniętą wiązkę, ale nie sprawdza światłości świateł drogowych ani natężenia podczas próby oślepienia. Pełną ocenę umożliwia dopiero specjalistyczny przyrząd na SKP.
Co najczęściej powoduje negatywny wynik?
Najczęstsze problemy dotyczą ustawienia reflektorów, ich stanu technicznego albo zastosowania niezgodnych źródeł światła. W praktyce negatywny wynik może spowodować:
- Zmatowiały lub mocno zabrudzony klosz ograniczający ilość światła.
- Niehomologowane żarówki LED albo ksenony zamontowane w reflektorach, które nie są do nich przeznaczone.
- Pęknięty, wypalony lub uszkodzony odbłyśnik.
- Nieprawidłowe ustawienie wysokości albo kierunku wiązki.
- Niesprawne źródło światła, niewłaściwą barwę lub niezgodne rozmieszczenie lamp.
Przed badaniem warto więc obejrzeć reflektory, sprawdzić wszystkie światła i skontrolować ustawienie po wymianie żarówki, naprawie blacharskiej lub demontażu lampy. Najważniejszy nie jest sam fakt, że reflektor świeci, lecz to, dokąd kieruje światło i z jaką intensywnością.
