Samodzielnie możesz wymienić całe koła, czyli felgę razem z oponą. Wymiana samej opony na feldze wymaga maszyny montażowej i powinna odbywać się w serwisie. Do bezpiecznej wymiany kół potrzebujesz stabilnego podnośnika, klucza krzyżowego oraz klucza dynamometrycznego.
Czego potrzebujesz do wymiany kół?
Przed rozpoczęciem sprawdź instrukcję obsługi samochodu. Znajdziesz w niej punkty podparcia nadwozia, zalecany moment dokręcania śrub oraz informacje dotyczące ciśnienia w oponach. Podnośnik powinien mieć odpowiednią nośność i wysokość podnoszenia. W wielu samochodach osobowych wystarcza model o nośności co najmniej 2 ton, ale decydujące są parametry konkretnego pojazdu.
| Narzędzie | Zastosowanie |
|---|---|
| Podnośnik samochodowy | Unosi auto w miejscu wskazanym przez producenta. |
| Klucz krzyżowy | Służy do wstępnego odkręcania i dokręcania śrub lub nakrętek. |
| Klucz dynamometryczny | Pozwala ustawić wymagany moment dokręcania. |
| Szczotka druciana | Usuwa luźną rdzę i zabrudzenia z piasty oraz powierzchni styku. |
| Rękawice | Chronią dłonie i poprawiają chwyt narzędzi. |
Przygotuj także kliny pod koła, pojemnik na śruby i adapter do śrub zabezpieczających, jeśli felgi są w nie wyposażone. Przed pracą sprawdź, czy narzędzia są sprawne, a podnośnik nie ma uszkodzeń.
Stanowisko musi spełniać podstawowe warunki bezpieczeństwa:
- Zaparkuj samochód na płaskim, twardym i stabilnym podłożu.
- Zaciągnij hamulec ręczny, a przy skrzyni manualnej wybierz pierwszy bieg lub bieg wsteczny.
- W samochodzie z automatyczną skrzynią ustaw pozycję „P”.
- Zablokuj klinami koło znajdujące się po przekątnej względem wymienianego koła.
- Nie wchodź pod samochód oparty wyłącznie na podnośniku.
Jak wymienić koło krok po kroku?
- Poluzuj śruby. Zdejmij kołpak, jeśli samochód go ma. Przy opuszczonym aucie poluzuj każdą śrubę lub nakrętkę o około ćwierć do pół obrotu. Nie wykręcaj ich całkowicie. Jeśli śruby stawiają duży opór, użyj dłuższego klucza, ale nie uderzaj w narzędzie i nie opieraj całego ciężaru ciała na samochodzie.
- Ustaw podnośnik. Umieść go dokładnie w punkcie wskazanym w instrukcji. Nie podnoś auta za przypadkowy fragment progu, podłogi ani element zawieszenia. Kontroluj, czy stopa podnośnika stoi stabilnie i nie przesuwa się podczas podnoszenia.
- Unieś samochód. Podnoś auto powoli, aż wymieniane koło znajdzie się kilka centymetrów nad podłożem. Nie podnoś go wyżej, niż wymaga tego zdjęcie koła. Jeśli podnośnik przechyla się lub podłoże zaczyna się odkształcać, przerwij pracę i opuść samochód.
- Odkręć śruby i zdejmij koło. Wykręć śruby ręcznie, a następnie odciągnij koło oburącz. Ciężkie koło odłóż tak, aby nie przeszkadzało. Przy sezonowej wymianie oznacz zdjęte koło, na przykład „PL” dla przedniego lewego i „PP” dla przedniego prawego. Ułatwi to późniejsze rozpoznanie jego pozycji.
- Oczyść piastę. Usuń luźną rdzę i brud ze styku piasty z felgą za pomocą szczotki drucianej. Sprawdź też stan śrub, gwintów i otworów w feldze. Nie montuj elementów uszkodzonych ani wyraźnie skorodowanych.
- Sprawdź kierunek toczenia. Na boku opony kierunkowej znajduje się zwykle strzałka z oznaczeniem „ROTATION”. Musi wskazywać kierunek jazdy do przodu. Przy oponie asymetrycznej oznaczenie „OUTSIDE” powinno znajdować się na zewnętrznej stronie felgi.
- Załóż nowe koło. Dosuń felgę do piasty i wyrównaj otwory. Wkręć śruby ręką, aby uniknąć uszkodzenia gwintu. Nie używaj klucza udarowego do rozpoczęcia wkręcania.
- Dokręć śruby wstępnie. Użyj klucza krzyżowego i dokręcaj śruby naprzemiennie, według wzoru na krzyż. Na tym etapie nie dokręcaj ich z pełną siłą. Felga powinna przylegać do piasty równomiernie.
- Opuść samochód częściowo. Opuść auto tak, aby opona dotknęła podłoża i nie mogła się obracać, ale nie usuwaj jeszcze podnośnika. Dzięki temu bezpiecznie dokręcisz śruby końcowym momentem.
- Dokręć śruby kluczem dynamometrycznym. Ustaw wartość podaną przez producenta samochodu. Nie traktuj zakresu około 110–120 Nm jako uniwersalnej wartości, ponieważ moment zależy między innymi od modelu auta, rodzaju felgi i zastosowanych śrub. Każdą śrubę dokręć na krzyż.
- Opuść auto całkowicie. Usuń podnośnik, załóż kołpak i powtórz całą procedurę przy pozostałych kołach. Po użyciu klucza dynamometrycznego zmniejsz jego nastawę zgodnie z instrukcją narzędzia, aby nie pozostawiać mechanizmu pod napięciem.
Co sprawdzić po wymianie?
Po zamontowaniu wszystkich kół ustaw ciśnienie zgodnie z wartością podaną na naklejce samochodu lub w instrukcji obsługi. Nie pompuj opon „na oko”. Niewłaściwe ciśnienie pogarsza prowadzenie, wpływa na zużycie bieżnika i może wydłużyć drogę hamowania.
Sprawdź także system TPMS. W systemie bezpośrednim czujniki znajdują się w kołach i mogą wymagać rozpoznania przez samochód lub urządzenie serwisowe. System pośredni korzysta z danych układu ABS i zwykle wymaga zresetowania w menu auta. Postępuj zgodnie z instrukcją obsługi. Jeśli pojawi się kontrolka ciśnienia lub komunikat o błędzie, nie ignoruj go.
Po przejechaniu około 50–100 km sprawdź dokręcenie śrub kluczem dynamometrycznym, używając tej samej wartości co przy montażu. To szczególnie istotne przy felgach aluminiowych i po pierwszej jeździe z nowo zamontowanym kompletem.
Przed wyjazdem wykonaj krótką kontrolę:
- Upewnij się, że wszystkie śruby zostały dokręcone właściwym momentem.
- Sprawdź ciśnienie w każdym kole, także w kole zapasowym, jeśli było używane.
- Potwierdź prawidłowy kierunek toczenia opon kierunkowych.
- Sprawdź, czy żadna kontrolka TPMS lub układu hamulcowego nie pozostaje aktywna.
- Po krótkiej jeździe zatrzymaj się i sprawdź, czy nie słychać stuków, ocierania lub innych niepokojących odgłosów.
Kiedy lepiej pojechać do wulkanizatora?
Samodzielna wymiana całych kół jest możliwa, ale nie zastępuje wszystkich usług wulkanizacyjnych. Zrezygnuj z pracy w domu i wybierz serwis, gdy:
- chcesz zdjąć oponę z felgi albo założyć na nią nową,
- koło wymaga wyważenia lub pojawiły się drgania kierownicy,
- samochód ma opony Run-Flat, UHP albo inne wymagające specjalnej procedury montażu,
- nie masz klucza dynamometrycznego lub stabilnego podnośnika,
- nie potrafisz rozpoznać problemu z TPMS, kierunkiem toczenia albo stanem felgi,
- opona ma wybrzuszenie, przecięcie, rozwarstwienie lub inne widoczne uszkodzenie.
Samodzielna wymiana kół jest bezpieczna tylko wtedy, gdy masz właściwe narzędzia i możesz dokładnie wykonać każdy etap. Jeśli nie masz pewności co do punktu podparcia, stanu mocowania albo momentu dokręcania, serwis będzie rozsądniejszym wyborem.
