To zależy od skali wycieku i ciśnienia oleju. Przy małym „poceniu się” silnika, prawidłowym poziomie na bagnecie i braku niepokojących objawów można ostrożnie dojechać do serwisu. Jeśli jednak świeci się czerwona kontrolka oleju, pojawia się duża plama, dym lub hałas silnika, trzeba natychmiast się zatrzymać i wyłączyć silnik. Dalsza jazda może doprowadzić do jego zatarcia.
Wyciek oleju – kiedy można jechać?
Niewielkie zapocenie uszczelki nie oznacza od razu awarii uniemożliwiającej jazdę. Inaczej wygląda aktywny wyciek, przy którym olej kapie po każdym postoju albo szybko ubywa go na bagnecie. Wtedy poziom smarowania może spaść poniżej bezpiecznej wartości w czasie krótkiej trasy.
Olej smaruje i chłodzi ruchome części silnika. Gdy jest go za mało, rośnie tarcie i temperatura pracy, a elementy mogą zostać nieodwracalnie uszkodzone. Szczególnie ważna jest czerwona kontrolka ciśnienia oleju. Jej zapalenie podczas jazdy oznacza konieczność natychmiastowego zatrzymania, nawet jeśli silnik nadal pracuje pozornie normalnie.
Wyciek może też zabrudzić pasek rozrządu lub osprzętu, trafić na rozgrzany układ wydechowy i spowodować dymienie. Olej na jezdni tworzy śliską plamę, która zagraża innym uczestnikom ruchu. Za zanieczyszczenie drogi można ponosić odpowiedzialność na podstawie przepisów, dlatego nie należy kontynuować jazdy z dużym wyciekiem.
Jak ocenić powagę sytuacji?
Poniższa tabela pozwala szybko ustalić, czy potrzebny jest tylko ostrożny dojazd do warsztatu, czy transport samochodu na lawecie:
| Objaw | Ryzyko | Decyzja |
|---|---|---|
| Czerwona kontrolka oleju | Brak właściwego ciśnienia i ryzyko zatarcia silnika | Natychmiast zatrzymaj auto, wyłącz silnik i wezwij pomoc |
| Duża plama lub szybkie kapanie oleju | Gwałtowny spadek poziomu oleju, poślizg na drodze, awaria silnika | Nie jedź dalej. Sprawdź sytuację po zatrzymaniu i skorzystaj z lawety |
| Hałas silnika, dym lub zapach spalenizny | Możliwe niedostateczne smarowanie albo olej na rozgrzanych elementach | Wyłącz silnik i zleć diagnostykę |
| Mała plama, stabilny poziom i brak kontrolek | Wyciek może się powiększyć, ale ryzyko natychmiastowej awarii jest mniejsze | Kontroluj poziom i ostrożnie jedź bezpośrednio do serwisu |
| Lekkie zapocenie obudowy bez plam na podłożu | Zwykle powolna utrata oleju | Umów diagnostykę i regularnie sprawdzaj bagnet |
Co zrobić, gdy zapali się kontrolka oleju?
Czerwona kontrolka oleju dotyczy ciśnienia w układzie smarowania, a nie wyłącznie poziomu oleju. Po jej zapaleniu wykonaj następujące czynności:
- Zjedź w bezpieczne miejsce, nie zwiększając obrotów silnika.
- Wyłącz silnik i nie uruchamiaj go ponownie bez ustalenia przyczyny.
- Odczekaj kilka minut, a następnie sprawdź poziom oleju na równej powierzchni.
- Jeśli poziom jest niski, możesz dolać właściwy olej zgodny z instrukcją auta, ale nie przekraczaj oznaczenia maksimum.
- Nie jedź dalej, gdy oleju jest wystarczająco dużo, a kontrolka nadal świeci, lub gdy widać aktywny wyciek.
Dolewka pomaga tylko wtedy, gdy przyczyną jest zbyt niski poziom oleju. Nie naprawi uszkodzonej pompy oleju, zatkanego smoka ani poważnej nieszczelności. W takiej sytuacji potrzebna jest laweta.
Jak sprawdzić, czy wyciek jest groźny?
Najpierw sprawdź poziom oleju. Samochód powinien stać na równej nawierzchni, a silnik musi być wyłączony. Po kilku minutach wyjmij bagnet, wytrzyj go, włóż ponownie i odczytaj poziom. Olej powinien znajdować się między oznaczeniami minimum i maksimum.
Nie dolewaj oleju bez ograniczeń. Nadmiar również może szkodzić silnikowi, układowi oczyszczania spalin i turbosprężarce. Jeżeli poziom szybko spada, zapisz, ile oleju trzeba dolać i po jakim dystansie. Taka informacja ułatwi mechanikowi ocenę skali problemu.
Sprawdź też samą plamę. Olej jest tłusty, śliski i zwykle ma kolor brązowy lub czarny. Przezroczysta, nietłusta kałuża pod przednią częścią auta to często skroplona woda z klimatyzacji, co jest normalnym zjawiskiem. Płyn chłodniczy może mieć wyraźny kolor i słodkawy zapach, natomiast jego wyciek również wymaga szybkiej kontroli.
Czysty karton położony pod samochodem na noc pomoże ustalić miejsce kapania. Plama pod silnikiem może wskazywać na miskę olejową, korek spustowy lub filtr. Olej wyżej na bloku może pochodzić z uszczelki pokrywy zaworów. Wyciek przy połączeniu silnika ze skrzynią biegów wymaga rozróżnienia oleju silnikowego od przekładniowego.
Przyczyną mogą być także uszczelniacze wału, przewody olejowe, odma albo turbosprężarka. Po uderzeniu w przeszkodę szczególnie podejrzana jest pęknięta miska olejowa. Nie należy wtedy zakładać, że to tylko niewielkie pocenie, ponieważ olej może wypłynąć bardzo szybko.
Co dalej z samochodem?
Mały wyciek nie zawsze wymaga natychmiastowego holowania, ale zawsze wymaga diagnostyki. Nawet jeśli można dojechać do warsztatu, usterka sama nie zniknie. Regularne dolewanie oleju bez znalezienia przyczyny tylko opóźnia naprawę i może skończyć się kosztownym uszkodzeniem silnika.
Czerwona kontrolka, duża plama, hałas silnika lub dym oznaczają zakaz dalszej jazdy. W pozostałych przypadkach kontroluj poziom oleju i umów możliwie szybką wizytę w serwisie.
