System start-stop automatycznie wyłącza silnik podczas postoju, aby ograniczyć zużycie paliwa i emisję spalin. Nie niszczy jednostki napędowej, ponieważ samochody wyposażone w tę funkcję mają wzmocniony rozrusznik, odpowiedni akumulator oraz sterowanie, które nie uruchamia systemu w niekorzystnych warunkach.
Jak działa system start-stop?
System rozpoznaje zatrzymanie samochodu i na podstawie danych z wielu czujników decyduje, czy można wyłączyć silnik. Gdy auto stoi na światłach lub w korku, jednostka napędowa przestaje pracować, a odbiorniki elektryczne nadal korzystają z energii zgromadzonej w akumulatorze.
Po spełnieniu warunku ruszenia silnik uruchamia się automatycznie. W samochodzie z manualną skrzynią biegów zwykle trzeba włączyć luz i puścić sprzęgło, a następnie ponownie wcisnąć sprzęgło, aby wznowić pracę silnika. W automacie wyłączenie następuje najczęściej po zatrzymaniu pojazdu i wciśnięciu hamulca, natomiast ponowne uruchomienie po jego zwolnieniu. Szczegóły zależą od konkretnego modelu.
Za decyzję odpowiada sterownik silnika, czyli ECU. Analizuje on między innymi temperaturę jednostki napędowej, poziom naładowania akumulatora, pracę klimatyzacji, położenie samochodu i zapotrzebowanie na energię. Dzięki temu start-stop nie jest prostym mechanizmem reagującym wyłącznie na zatrzymanie auta.
| Rodzaj skrzyni | Wyłączenie silnika | Uruchomienie silnika |
| Manualna | Samochód musi się zatrzymać, kierowca włącza luz i puszcza sprzęgło | Wciśnięcie sprzęgła |
| Automatyczna | Zatrzymanie samochodu i wciśnięcie pedału hamulca | Zwolnienie hamulca lub zmiana warunków jazdy |
Korzyści są największe w mieście, gdzie samochód często stoi z pracującym silnikiem. W zależności od natężenia ruchu i długości postojów zużycie paliwa może spaść o kilka procent, a emisja CO₂ odpowiednio się zmniejsza. W trasie działanie systemu ma znacznie mniejsze znaczenie, ponieważ silnik pracuje wtedy niemal bez przerw.
Czy system start-stop niszczy silnik?
Sam fakt częstszego uruchamiania silnika nie oznacza, że system skraca jego trwałość. Samochód został zaprojektowany do pracy w takim trybie, a układ sterujący ogranicza jego działanie, gdy ponowne uruchomienie mogłoby być niekorzystne. Start-stop zmienia warunki eksploatacji, ale nie jest rozwiązaniem przypadkowo dołożonym do zwykłego auta.
Większe obciążenie dotyczy przede wszystkim rozrusznika, alternatora i akumulatora. Dlatego stosuje się podzespoły przystosowane do licznych cykli pracy. Wzmocniony rozrusznik ma wyższą trwałość niż element używany w samochodzie bez tej funkcji, a układ ładowania może współpracować z rekuperacją, czyli odzyskiwaniem części energii podczas hamowania.
Najważniejszy jest jednak właściwy akumulator. W samochodach z systemem start-stop stosuje się najczęściej technologię EFB albo AGM. Akumulatory EFB są wzmocnioną odmianą klasycznych baterii kwasowo-ołowiowych. AGM lepiej znosi głębsze rozładowania, szybkie ładowanie i duże zapotrzebowanie energetyczne, dlatego często trafia do aut z rozbudowanym wyposażeniem lub rekuperacją.
Zwykły akumulator może szybko stracić sprawność w pojeździe, który regularnie wyłącza i uruchamia silnik. Nie wystarczy dobrać baterię o takiej samej pojemności. Trzeba zachować typ przewidziany przez producenta, właściwe parametry oraz sposób rejestracji nowego akumulatora, jeśli wymaga tego elektronika samochodu.
Wymiana akumulatora w aucie z systemem start-stop powinna uwzględniać jego technologię. Zamontowanie zwykłej baterii może doprowadzić do szybkiego zużycia akumulatora i nieprawidłowej pracy układu.
Osobnej uwagi wymaga turbosprężarka. Jeżeli po bardzo intensywnej jeździe układ wymaga dalszego chłodzenia, sterownik zazwyczaj nie pozwoli na wyłączenie silnika. Gdy system zachowuje się nietypowo, wyłącza jednostkę mimo wysokiej temperatury albo pojawia się stały komunikat o niedostępności funkcji, samochód powinien trafić do diagnosty.
Kiedy system start-stop nie działa?
Brak automatycznego wyłączenia silnika nie musi oznaczać awarii. System może świadomie pozostać nieaktywny, gdy warunki nie gwarantują ponownego rozruchu lub komfortowego działania wyposażenia. Najczęstsze przyczyny to:
- Zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura silnika albo otoczenia.
- Niski poziom naładowania akumulatora.
- Intensywna praca klimatyzacji lub ogrzewania.
- Zapotrzebowanie na energię potrzebną do zasilania urządzeń pokładowych.
- Postój na pochyłości, gdy wyłączenie silnika mogłoby pogorszyć bezpieczeństwo.
- Konieczność dalszego chłodzenia silnika lub turbosprężarki.
System może także nie zadziałać, gdy czujnik hamulca, sprzęgła, temperatury albo akumulatora przekazuje nieprawidłowe dane. Jeśli kontrolka świeci się stale, pojawia się komunikat o usterce lub silnik uruchamia się z opóźnieniem, potrzebna jest diagnostyka układu elektrycznego i akumulatora.
Jak wyłączyć system start-stop?
Najprostsza metoda to naciśnięcie przycisku z symbolem litery „A” w okręgu. Przycisk znajduje się zwykle na desce rozdzielczej lub w pobliżu panelu sterowania. Takie wyłączenie jest zazwyczaj tymczasowe. Po ponownym uruchomieniu samochodu system wraca do ustawienia fabrycznego i trzeba nacisnąć przycisk ponownie.
W niektórych modelach dostępna jest zmiana ustawień w menu pojazdu. Trwałe wyłączenie może wymagać ingerencji w ECU albo zastosowania dodatkowego modułu, ale nie jest to standardowa czynność serwisowa. Taka modyfikacja może wpływać na gwarancję, diagnostykę i zgodność auta z konfiguracją przewidzianą przez producenta, dlatego nie należy traktować jej jako prostego rozwiązania dla każdego samochodu.
System można wyłączać doraźnie, gdy przeszkadza w manewrowaniu, podczas jazdy w korku albo gdy kierowca potrzebuje maksymalnie płynnej reakcji auta. Nie ma jednak potrzeby dezaktywować go wyłącznie z obawy o silnik, jeśli samochód jest sprawny i ma właściwie dobrane podzespoły.
Czy warto używać systemu start-stop?
W ruchu miejskim system ma sens, ponieważ ogranicza pracę silnika podczas długich postojów. W trasie jego udział w oszczędzaniu paliwa jest niewielki. Dla części kierowców krótkie przerwy w pracy silnika są niemal niezauważalne, inni odczuwają je jako pogorszenie płynności jazdy.
Najrozsądniej korzystać z funkcji zgodnie z przeznaczeniem i pilnować serwisu akumulatora, układu ładowania oraz rozrusznika. Przy takim podejściu start-stop jest bezpiecznym rozwiązaniem, a jego wyłączenie pozostaje kwestią komfortu i indywidualnych preferencji, nie koniecznością wynikającą z ryzyka uszkodzenia silnika.
