W układzie dwustopniowym pierwszy od strony zbiornika montuje się filtr wstępny, a dopiero za nim filtr dokładny. Nie decyduje o tym sam materiał wkładu. Filc często pełni funkcję wstępną, a papierową bibułę stosuje się jako filtr dokładny, ale zawsze trzeba sprawdzić oznaczenie i numer katalogowy w DTR konkretnej maszyny.
Filtr filcowy czy papierowy – który montuje się pierwszy?
Paliwo przepływa najpierw przez element, który zatrzymuje większe zanieczyszczenia, a następnie przez wkład o dokładniejszej filtracji. Taki układ chroni pompę paliwa, pompę wtryskową i wtryskiwacze przed cząstkami, które mogłyby zakłócić ich pracę.
Filc ma zwykle większą przepuszczalność i dobrze sprawdza się przy filtracji wstępnej. W wielu konstrukcjach współpracuje też z odstojnikiem lub separatorem wody. Papier ma gęstszą strukturę, dlatego często wykorzystuje się go do zatrzymywania drobniejszych cząstek przed aparaturą wtryskową. Nie jest to jednak uniwersalna zasada dla każdego modelu. Materiał i mikronaż dobiera producent całego układu.
Filtr wstępny a dokładny – czym się różnią?
Najważniejsza różnica dotyczy miejsca i zadania filtra, nie jego wyglądu. W układzie dwustopniowym filtr wstępny zawsze znajduje się bliżej zbiornika, natomiast dokładny jest umieszczony za nim, zwykle przed pompą wtryskową.
| Typ filtra | Lokalizacja | Zadanie | Typowy materiał |
|---|---|---|---|
| Wstępny | Najbliżej zbiornika | Zatrzymuje większe zanieczyszczenia i wspiera oddzielanie wody | Filc, siatka lub materiał o większej przepuszczalności |
| Dokładny | Za filtrem wstępnym, przed pompą lub wtryskiwaczami | Wyłapuje drobne cząstki paliwa | Najczęściej papier lub włókna celulozowe |
| Separator wody | W części wstępnej układu albo jako osobny element | Gromadzi wodę i ogranicza jej dopływ do aparatury | Wkład zgodny z konstrukcją separatora |
Mniejsza porowatość, określana między innymi przez mikronaż, oznacza dokładniejszą filtrację. Nie należy jednak przypisywać konkretnej wartości każdemu filtrowi papierowemu ani filcowemu. Parametry zależą od producenta, modelu silnika i konstrukcji układu.
Dlaczego nie wolno zamieniać filtrów miejscami?
Założenie filtra dokładnego w miejscu wstępnego może szybko ograniczyć przepływ paliwa. Taki wkład ma zwykle mniejsze pory, więc zatrzymuje więcej zanieczyszczeń już na początku układu i szybciej się zatyka. Objawami mogą być trudny rozruch, spadek mocy pod obciążeniem, nierówna praca albo gaśnięcie silnika.
Odwrotna zamiana jest jeszcze bardziej ryzykowna. Wkład wstępny może przepuścić cząstki, które powinien zatrzymać filtr dokładny. Zanieczyszczenia trafiają wtedy do pompy wtryskowej i wtryskiwaczy. W układach wysokociśnieniowych, takich jak Common Rail, niewielkie cząstki mogą powodować kosztowne uszkodzenia.
Nie dobieraj części wyłącznie na podstawie średnicy, wysokości lub podobnego wyglądu. Przed zakupem sprawdź w DTR:
- Numer katalogowy przypisany do filtra wstępnego i dokładnego.
- Rodzaj elementu – wkład, filtr puszkowy lub separator z własnym wkładem.
- Kierunek przepływu paliwa oznaczony na obudowie.
- Obecność uszczelek i odstojnika wody przewidzianych dla danego układu.
Jak wymienić wkłady w układzie dwustopniowym?
Wymiana zależy od konstrukcji maszyny, ale podstawowa kolejność prac wygląda następująco:
- Oczyść obudowy filtrów i ich okolice, aby brud nie dostał się do przewodów.
- Podstaw pojemnik na paliwo, odłącz przewody lub czujnik wody, a następnie wyjmij stary wkład.
- Sprawdź, czy w gnieździe nie została stara uszczelka, i oczyść powierzchnie przylegania.
- Załóż nowy wkład zgodnie z oznaczeniem wstępny lub dokładny oraz wymień uszczelki przewidziane przez producenta.
- Zamontuj obudowę bez nadmiernego dokręcania, odpowietrz układ według DTR i sprawdź szczelność po uruchomieniu silnika.
Odpowietrzanie może wymagać użycia ręcznej pompki, śruby odpowietrzającej albo kilkukrotnego uruchomienia pompy elektrycznej. Procedura różni się między modelami, dlatego nie wykonuj jej „na wyczucie”. Powracające zapowietrzanie po wymianie wskazuje na możliwą nieszczelność przewodu, uszczelki lub obudowy.
Kiedy skrócić okres wymiany filtra?
Interwał z DTR jest punktem odniesienia, ale trudne warunki pracy mogą wymagać wcześniejszej wymiany. Szczególnej kontroli wymagają następujące sytuacje:
- Tankowanie z beczki, kanistra lub zbiornika gospodarstwa.
- Praca w dużym zapyleniu oraz częste uzupełnianie paliwa poza zadaszonym stanowiskiem.
- Stosowanie paliwa z udziałem biodiesla, zgodnie z ograniczeniami podanymi przez producenta.
- Długi postój maszyny, szczególnie z niepełnym zbiornikiem i możliwością skraplania wilgoci.
- Widoczna woda, osad lub brud w odstojniku albo powtarzające się problemy z rozruchem.
Najpierw montuje się filtr wstępny, niezależnie od tego, czy jego wkład jest filcowy, papierowy czy wykonany z innego materiału. O tym, który element ma znaleźć się w danym miejscu, decydują funkcja, numer katalogowy i zalecenia z DTR, a nie samo podobieństwo wkładów.
