Przekaźnik 12 V podłącza się tak, aby oddzielić obwód sterujący od obwodu zasilającego odbiornik. Piny 85 i 86 sterują cewką, pin 30 doprowadza zasilanie, a pin 87 przekazuje je do urządzenia. Na przewodzie zasilającym trzeba zamontować bezpiecznik, umieszczony możliwie blisko akumulatora.
Czego potrzebujesz do montażu?
Do typowego układu samochodowego wystarczy przekaźnik 12 V z gniazdem, przewody o przekroju dobranym do obciążenia oraz prosty włącznik sterujący. Przed rozpoczęciem pracy odłącz akumulator, a przewody zabezpiecz przed przetarciem i wilgocią.
Przygotuj następujące elementy:
- Przekaźnik 12 V z gniazdem, na przykład model o obciążalności 30 A lub 40 A
- Przewody o przekroju dopasowanym do poboru prądu urządzenia
- Bezpiecznik z oprawką, zamontowany na przewodzie zasilającym
- Włącznik albo sygnał sterujący z instalacji
- Szczypce do zaciskania konektorów, konektory i materiały do izolacji
Warto użyć gniazda przekaźnika. Ułatwia ono montaż, ogranicza ryzyko pomylenia przewodów i pozwala później wymienić element bez rozcinania instalacji.
Co oznaczają numery pinów?
Standardowy przekaźnik samochodowy ma cztery podstawowe wyprowadzenia. Dwa z nich należą do obwodu sterującego, a dwa do obwodu wykonawczego, który zasila podłączone urządzenie.
| Pin | Nazwa | Funkcja |
|---|---|---|
| 30 | Zasilanie główne | Stałe zasilanie doprowadzone z akumulatora przez bezpiecznik |
| 85 | Cewka sterująca | Najczęściej połączenie z masą |
| 86 | Cewka sterująca | Połączenie z plusem przez włącznik lub sygnał sterujący |
| 87 | Wyjście robocze | Zasilanie odbiornika po załączeniu przekaźnika |
Po podaniu napięcia na cewkę między pinami 85 i 86 przekaźnik zwiera styki 30 i 87. W ten sposób niewielki prąd płynący przez włącznik steruje większym prądem odbiornika, na przykład lampy, sygnału dźwiękowego lub wzmacniacza.
W zwykłym przekaźniku bez diody 85 i 86 można zazwyczaj zamienić miejscami. Jeżeli na obudowie znajduje się symbol diody albo producent wyraźnie oznaczył biegunowość, należy podłączyć te piny zgodnie z oznaczeniem. Przekaźnik pięciopinowy ma jeszcze pin 87a, który jest połączony z pinem 30, gdy cewka nie jest zasilana. W typowym układzie włączającym urządzenie używa się pinu 87, a 87a pozostawia niepodłączony.
Jak podłączyć przekaźnik 12 V krok po kroku?
Poniższa kolejność dotyczy standardowego sterowania plusem, w którym włącznik podaje napięcie na cewkę przekaźnika. Przed podłączeniem upewnij się, że oznaczenia na konkretnym modelu odpowiadają standardowemu układowi.
- Podłącz masę cewki – połącz pin 85 z pewnym punktem masowym nadwozia albo z ujemnym biegunem akumulatora. Miejsce przy karoserii powinno być czyste, metalowe i zabezpieczone przed korozją.
- Podłącz sterowanie – połącz pin 86 z jednym stykiem włącznika. Drugi styk włącznika podłącz do źródła napięcia 12 V, które pojawia się po jego załączeniu. Włącznik przenosi tylko prąd cewki, a nie pełny prąd odbiornika.
- Doprowadź zasilanie główne – połącz dodatni biegun akumulatora z pinem 30. Na tym przewodzie zamontuj bezpiecznik możliwie blisko akumulatora. Bezpiecznik powinien chronić przewód i być dobrany do poboru prądu urządzenia oraz dopuszczalnego obciążenia instalacji.
- Podłącz odbiornik – połącz pin 87 z dodatnim przewodem urządzenia, na przykład lampy lub sygnału. Ujemny przewód odbiornika podłącz do masy albo do ujemnego bieguna akumulatora.
- Sprawdź działanie – po upewnieniu się, że połączenia są zaizolowane i nie ma zwarcia, podłącz akumulator. Włącznik powinien uruchomić przekaźnik, a napięcie powinno pojawić się na urządzeniu.
W takim układzie przewody między pinami 30 i 87 przenoszą prąd odbiornika, dlatego muszą mieć większy przekrój niż przewody sterujące cewką. Nie dobieraj przewodu wyłącznie do obciążalności samego przekaźnika. Znaczenie ma rzeczywisty pobór urządzenia, długość przewodu i sposób jego ułożenia.
Na co uważać przy podłączaniu?
Największe zagrożenie stanowi zwarcie przewodu zasilającego do masy. Bez bezpiecznika może dojść do przegrzania przewodu, uszkodzenia instalacji, a nawet pożaru. Bezpiecznik nie powinien być montowany dopiero przy przekaźniku, jeżeli odcinek przewodu od akumulatora pozostaje niechroniony.
Przed podaniem zasilania sprawdź wszystkie punkty instalacji:
- Bezpiecznik znajduje się na przewodzie zasilającym pin 30 i jest umieszczony blisko źródła zasilania.
- Przekrój przewodów obwodu wykonawczego odpowiada poborowi prądu urządzenia.
- Pin 30 nie został pomylony z pinem 87, a odbiornik jest podłączony do wyjścia 87.
- Połączenia są mocno zaciśnięte, zaizolowane i zabezpieczone przed wilgocią.
- Przewody nie ocierają się o ostre krawędzie ani gorące elementy silnika.
- Nie występuje zwarcie między przewodem dodatnim a masą.
Jeżeli układ ma współpracować z magistralą CAN, fabrycznym modułem sterującym albo rozbudowaną elektroniką samochodu, nie wpinaj się przypadkowo w przewody sterujące. W takim przypadku bezpieczniej zastosować dedykowany interfejs lub skonsultować instalację z elektrykiem samochodowym.
Przed uruchomieniem sprawdź jeszcze raz mapowanie pinów: 85 i 86 odpowiadają za sterowanie, 30 za zasilanie, a 87 za wyjście do odbiornika. Jeśli te połączenia są prawidłowe, przewody mają właściwy przekrój, a obwód zasilający chroni bezpiecznik, standardowy przekaźnik 12 V powinien przejąć obciążenie bez przeciążania włącznika.
Prace przy instalacji elektrycznej wykonujesz na własne ryzyko. W przypadku niepewności dotyczącej doboru przewodów, bezpiecznika lub sposobu sterowania skonsultuj układ z wykwalifikowanym elektrykiem samochodowym.
