OHV (OverHead Valve) oznacza silnik, w którym zawory znajdują się w głowicy nad komorą spalania, a wałek rozrządu jest umieszczony w bloku silnika. Ruch z wałka trafia do zaworów przez popychacze i dźwigienki zaworowe. To prosta, trwała konstrukcja często spotykana w kosiarkach, agregatach prądotwórczych i innych maszynach użytkowych.
Co oznacza skrót OHV?
Nazwa OverHead Valve dosłownie odnosi się do zaworów znajdujących się „nad głową”, czyli w głowicy cylindrów. W silniku OHV zawory ssące i wydechowe są umieszczone nad cylindrem, blisko komory spalania. Nie oznacza to jednak, że wałek rozrządu również znajduje się w głowicy.
Wałek rozrządu w układzie OHV znajduje się niżej, w bloku silnika. To właśnie jego położenie odróżnia tę konstrukcję od silników OHC, w których wałek umieszczono bezpośrednio w głowicy.
Jak działa silnik OHV?
Wałek rozrządu ma krzywki, które obracając się, naciskają na popychacze. Popychacz przekazuje ruch do dźwigienki zaworowej znajdującej się w głowicy. Dźwigienka naciska na zawór i otwiera go w odpowiednim momencie. Gdy nacisk ustaje, sprężyna zaworowa zamyka zawór.
Ścieżka przekazywania ruchu wygląda więc następująco:
wałek rozrządu → popychacz → dźwigienka zaworowa → zawór
Układ rozrządu musi otwierać zawory w określonej kolejności. Zawór ssący wpuszcza mieszankę paliwowo-powietrzną do cylindra, a zawór wydechowy odprowadza spaliny. W silniku OHV elementy pośrednie zajmują część przestrzeni między wałkiem a zaworami, ale sama konstrukcja pozostaje stosunkowo prosta i odporna na warunki pracy typowe dla maszyn użytkowych.
OHV a OHC – czym różnią się te układy?
Oba rozwiązania mają zawory w głowicy. Najważniejsza różnica dotyczy położenia wałka rozrządu. W układzie OHC wałek znajduje się w głowicy, dzięki czemu może sterować zaworami bardziej bezpośrednio, z mniejszą liczbą elementów pośrednich.
| Cecha | OHV | OHC |
|---|---|---|
| Położenie wałka rozrządu | W bloku silnika | W głowicy cylindrów |
| Przekazywanie ruchu | Popychacze i dźwigienki zaworowe | Zwykle bezpośrednie lub z niewielką liczbą elementów pośrednich |
| Typowe zastosowanie | Kosiarki, agregaty i proste maszyny robocze | Samochody, motocykle i silniki przeznaczone do pracy przy wyższych obrotach |
OHC jest ogólnym określeniem wałka umieszczonego w głowicy. Jeśli silnik ma jeden taki wałek, można spotkać dokładniejsze oznaczenie SOHC, czyli Single OverHead Camshaft. Nie należy mylić tych skrótów z DOHC, które oznacza dwa wałki rozrządu w głowicy.
Dlaczego OHV stosuje się w kosiarkach i agregatach?
Silnik OHV nie jest projektowany przede wszystkim do osiągania bardzo wysokich obrotów. Jego zalety dobrze pasują za to do urządzeń, które mają długo i stabilnie pracować pod obciążeniem. Najważniejsze korzyści to:
- Trwałość – prosta konstrukcja dobrze znosi regularną pracę w stałych warunkach.
- Prostota – układ ma mniej skomplikowaną głowicę niż wiele konstrukcji z wałkiem umieszczonym na górze.
- Łatwiejszy serwis – dostęp do wielu elementów jest stosunkowo prosty, choć regulację luzu zaworowego należy wykonywać zgodnie z dokumentacją konkretnego silnika.
- Kompaktowe wymiary – umieszczenie wałka w bloku może ułatwiać budowę niewielkiej jednostki napędowej.
Dlatego OHV często spotyka się w silnikach napędzających kosiarki, zagęszczarki, pompy oraz agregaty prądotwórcze. W takim zastosowaniu liczy się przede wszystkim niezawodna praca, łatwa obsługa i odporność, a nie osiągi przy bardzo wysokich obrotach.
Najprościej zapamiętać to tak: OHV oznacza zawory w głowicy, ale wałek rozrządu w bloku. OHC ma wałek w głowicy.