Gdy rozrusznik kręci, ale diesel nie chce zapalić, przyczyną może być powietrze w układzie paliwowym. Często pojawia się po wymianie filtra, jeździe z niemal pustym zbiornikiem albo wskutek nieszczelności przewodów. Sposób odpowietrzania zależy od konstrukcji silnika – procedura dla starego diesla nie jest bezpieczna w układzie Common Rail.
Czy to na pewno zapowietrzenie?
Zapowietrzenie oznacza obecność powietrza w przewodach, przez które paliwo trafia do silnika. Pęcherzyki zakłócają dopływ oleju napędowego, dlatego jednostka może długo kręcić, uruchamiać się na chwilę albo gasnąć po zwiększeniu obciążenia.
Na zapowietrzenie wskazują przede wszystkim:
- Bąbelki widoczne w przezroczystym przewodzie paliwowym.
- Trudny rozruch po dłuższym postoju lub po wymianie filtra.
- Gaśnięcie podczas przyspieszania albo jazdy pod górę.
- Nierówna praca, szarpanie i chwilowy spadek mocy.
- Poprawa rozruchu po kilku próbach, gdy paliwo ponownie wypełni przewody.
Sam pęcherzyk nie zawsze oznacza awarię, ale powracające powietrze zwykle sugeruje nieszczelność po stronie zasysającej paliwo. Pomocne jest zestawienie objawu z typowym miejscem problemu:
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna |
|---|---|
| Bąbelki w przewodzie | Nieszczelne złącze, przewód, opaska albo uszczelnienie filtra |
| Gaśnięcie pod górę | Problem z filtrem, przewodem lub dopływem paliwa ze zbiornika |
| Trudny rozruch po postoju | Cofanie się paliwa i zasysanie powietrza do układu |
| Brak rozruchu po wymianie filtra | Nieprawidłowy montaż lub niedostateczne napełnienie filtra |

Jak przygotować się do pracy?
Przed rozpoczęciem sprawdź instrukcję konkretnego samochodu. Układ może mieć ręczną pompkę, śrubę odpowietrzającą albo elektryczną pompę uruchamianą po włączeniu zapłonu. Przygotuj też czyste szmatki, pojemnik na paliwo, rękawice i podstawowe klucze.
Przed odpowietrzaniem zadbaj o następujące warunki:
- Pracuj na zewnątrz lub w dobrze wentylowanym miejscu.
- Nie pal i nie używaj otwartego ognia w pobliżu paliwa.
- Utrzymuj czystość wokół filtra, przewodów i przyłączy.
- Nie dopuszczaj do rozlania paliwa na rozgrzane elementy silnika.
- Nie kręć rozrusznikiem długo i bez przerw, aby nie przegrzać rozrusznika oraz nie rozładować akumulatora.
Brud w układzie może uszkodzić precyzyjne elementy wtryskiwaczy. Nie zalecaj też odpalania na pych. Wymuszone obroty mogą obciążyć pasek lub łańcuch rozrządu, a nie usuwają przyczyny zapowietrzenia.
Zapowietrzony diesel – jak odpowietrzyć go krok po kroku?
Poniższa procedura dotyczy ogólnych zasad. Rozmieszczenie elementów i sposób odpowietrzania mogą różnić się między modelami.
- Sprawdź szczelność. Obejrzyj przewody między zbiornikiem, filtrem i pompą. Skontroluj opaski, szybkozłącza oraz uszczelnienie pokrywy filtra. Jeżeli filtr był niedawno wymieniany, sprawdź, czy przewody zostały podłączone we właściwych miejscach.
- Napełnij lub wymień filtr. Jeśli filtr jest pusty, zabrudzony albo zamontowano go bez prawidłowego uszczelnienia, sama pompka może nie wystarczyć. Nie zalewaj elementu paliwem z brudnego pojemnika. Stosuj sposób wskazany przez producenta.
- Użyj ręcznej pompki, jeśli samochód ją ma. Pompuj do momentu, aż pompka stwardnieje. Jeżeli przy filtrze znajduje się śruba odpowietrzająca, poluzuj ją zgodnie z instrukcją i zbieraj wypływające paliwo do pojemnika. Dokręć ją, gdy paliwo wypływa bez widocznych pęcherzyków.
- W samochodzie z pompą elektryczną włącz zapłon bez uruchamiania silnika. Po kilku sekundach wyłącz zapłon i powtórz cykl tyle razy, ile przewiduje instrukcja pojazdu. Niektóre układy wymagają uruchomienia pompy przez tester diagnostyczny.
- Rozróżnij stary diesel od Common Rail. W starszych silnikach z mechaniczną pompą wtryskową dalsze odpowietrzanie może wymagać poluzowania przewodu przy wtryskiwaczu i krótkiego kręcenia rozrusznikiem. Rób to tylko wtedy, gdy konstrukcja i instrukcja serwisowa wyraźnie to przewidują.
- Nie luzuj przewodów wtryskiwaczy w Common Rail na własną rękę. Ten układ pracuje pod bardzo wysokim ciśnieniem. Do odpowietrzania stosuje się procedurę producenta, pompę elektryczną lub tester diagnostyczny. W razie wątpliwości przerwij pracę i zleć ją warsztatowi.
- Spróbuj uruchomić silnik krótkimi seriami. Po każdej próbie odczekaj, aby rozrusznik i akumulator nie zostały przeciążone. Gdy silnik zapali, pozwól mu pracować spokojnie na biegu jałowym i sprawdź, czy nie gaśnie oraz czy nie ma wycieków.

W starszej konstrukcji, gdy metoda przewidziana przez producenta obejmuje przewód wysokiego ciśnienia, paliwo może pojawić się dopiero po kilku obrotach wału. Po usunięciu powietrza przewód trzeba dokładnie dokręcić. W układzie Common Rail nie stosuj tej metody bez jednoznacznej instrukcji serwisowej.
Co zrobić, jeśli odpowietrzanie nie pomaga?
Jeżeli powietrze szybko wraca, samo odpowietrzanie jest tylko rozwiązaniem chwilowym. Trzeba znaleźć miejsce nieszczelności, sprawdzić filtr, przewody, uszczelnienia oraz pompę. Powodem może być także problem z zasilaniem elektrycznej pompy, zaworem sterującym albo innym elementem układu.
Do warsztatu zgłoś się bez dalszych prób, gdy silnik nadal nie uruchamia się po prawidłowym napełnieniu układu, pojawiają się wycieki, auto traci moc podczas jazdy albo zapowietrzenie powtarza się po każdym postoju. W przypadku Common Rail profesjonalna diagnostyka ogranicza ryzyko kosztownego uszkodzenia wtryskiwaczy i pompy wysokiego ciśnienia.